Slapeloosheid; als oorzaak en oplossing letterlijk tussen de oren zitten

Slapen is één van de eerste levensbehoeften van een mens. Op het moment dat de duur of kwaliteit van de nachtrust onvoldoende is, wordt je hele functioneren als mens beïnvloedt. Het is niet alleen die vervelende vermoeidheid waar je mee opstaat en die de hele dag op de achtergrond blijft zeuren, maar slapeloosheid leidt vaak tot nog veel meer klachten. Zo ervaren mensen problemen met concentratie, met het focussen op bijvoorbeeld het werk of het gezin, maar ook klachten als vergeetachtigheid, problemen met spreken, hoofdpijn of andere lichamelijke pijnen worden vaak gezien. Ook heel belangrijk om te noemen is de grotere kans op ongelukken, bijvoorbeeld in het verkeer, of bij oudere mensen met vallen.

Slaap is dus ontzettend belangrijk. Je lichaam gebruikt de nachtrust om hersenen en lichaam te laten herstellen, om energie te behouden en om gebeurtenissen op te slaan in het geheugen. Dit verklaart ook waarom jonge kinderen, die elke dag nog veel nieuwe dingen leren, een grotere slaapbehoefte hebben dan volwassenen.

Maar wat als slapen nu niet lukt? Je gaat in bed liggen en je kunt wel 10.000 schaapjes tellen, 4 bekers warme melk met honing drinken, vanaf de avondmaaltijd, die met opzet licht verteerbaar was, geen beeldschermen meer hebben bekeken, je kunt de slaap gewoonweg niet vatten. Dit noemen we inslaapproblematiek. Het kan ook zo zijn dat het probleem niet perse ontstaat bij het naar bed gaan. In dat geval kan het zo zijn dat je na een lange werkdag je kussen ziet en vertrokken bent, maar dat je halverwege de nacht wakker wordt en vervolgens niet opnieuw in slaap kunt vallen. Of telkens maar heel even, waardoor je elk uur ziet hoe lang het nog duurt voordat de wekker weer gaat. Dat noemen we doorslaapproblematiek. Als dit af en toe gebeurt is er niets aan de hand, maar als de problemen regelmatig voorkomen en langer dan een maand aanwezig zijn spreken we van een slaapstoornis. Dit komt voor bij zo’n 10 tot 15% van de Nederlandse bevolking.

De hersenen spelen een belangrijke rol in het reguleren van het slaapgedrag. Vanuit de hersenen worden de prikkels afgegeven die ervoor zorgen dat je je slaperig gaat voelen. Deze hebben een sterke  koppeling met het dag/nacht ritme en zijn gevoelig voor veranderingen in lichtsterkte. Toch speelt ook de algemene hersenactiviteit een rol bij het in slaap vallen en dus ook bij slaapstoornissen.

De hersenen zijn altijd actief. Ook als iemand slaapt. De activiteit van hersencellen kan gemeten worden aan de buitenkant van het hoofd door er elektroden op te plakken. Over het algemeen is het zo dat de hersenen in rusttoestand met de ogen open een bepaalde mate van activiteit vertonen. Ga je nu een taak doen, bijvoorbeeld rekenen, of in je hoofd een boodschappenlijstje maken, zien we dat het brein actiever wordt. Als vervolgens de ogen gesloten worden, wordt het aantal prikkels dat het brein moet verwerken minder en zien we dat het brein rustiger wordt. Op het moment dat iemand een slaapstoornis heeft zien we bij het sluiten van de ogen vaak een omgekeerd patroon. In plaats van het afnemen van de activiteit van de hersenen, wordt het brein juist actiever. Op deze manier houden je eigen hersenen je eigenlijk “voor de gek” en zorgt deze toename van activiteit ervoor dat je niet kunt slapen. Mensen ervaren dit vaak als “onrust in het hoofd” of als “racende gedachten”. In dit geval ligt het probleem dus letterlijk tussen de oren.

Gelukkig is je lichaam heel goed in staat om zichzelf te trainen als inzichtelijk gemaakt wordt wat er gebeurt in het lichaam. Door eerst te meten hoe je brein reageert tijdens verschillende condities, zoals rust met de ogen open, met de ogen dicht en tijdens een taak, wordt duidelijk of er een koppeling is tussen de slapeloosheid en de hersenactiviteit. Vervolgens kan met een techniek die neurotherapie of neurofeedback genoemd wordt, op een beeldscherm zichtbaar gemaakt worden hoe je hersenactiviteit reageert. Tijdens de neurofeedbacksessies leer je vervolgens om deze activiteit te beïnvloeden. Na een aantal sessies zul je merken dat dit steeds beter gaat en dat je opeens ook ’s avonds makkelijker in slaap valt of ‘s nachts wél doorslaapt. En dat heb je dan helemaal zelf voor elkaar gekregen, zonder je toevlucht te zoeken in slaapmutsjes of medicatie. Het mooie van neurofeedback is dat het een training en dus een leerproces is. Op het moment dat je goed geleerd hebt hoe je je lichaam en je hersenen onder controle krijgt, is het ook niet langer nodig om sessies te blijven volgen.

Ben je benieuwd of neurofeedback voor jouw slapeloosheid een uitkomst kan zijn? Maak dan eens een afspraak met een neurofeedbacktherapeut bij jou in de buurt.

terug naar vorige pagina

 

 
 
 
 
 
 
AddThis Social Bookmark Button
JT Fixed Display